ხორხე ლუის ბორხესი: შხვანერობა გჷნოჯინეფს შქას

ვარე რედაქტირაფაშ რეზიუმე
 
[[ფაილი:Borges 001.JPG|thumb|left|ბორხესი 1976]]
[[1921 წანა]]ს თინა ბუენოს-აირესშა ირთუ დო ანდაჸურემიარეგანშე [[კულტურა|კულტურული]] ღვაწაფას იჭყანს: ორსხუანს ჟურნალს, თარგმუნსთანგუნს [[კაფკა, ფრანც|კაფკას]] დო [[ფოლკნერი, უილიამ|ფოლკნერს]], ობჟინუანს [[ლერსი|ლერსეფს]] დო [[ესსე|ესეეფს]]. [[1930]]-იან წანეფიშ ლიას თინა იჭყანს [[თხობელუა|თხობელუეფიშ]] დო [[ნოველა|ნოველეფიშ]] ჭარუას დო ობჟინუანს ”გოგერგილობაშ უნივერსალურ ისტორიას”, ნამუთ ჯოხოს მოუღანს მუჭოთ [[პროზა|პროზაიკოსის]]. თე პერიოდის თინა დუდცდუდიშ ტრავმას ღებულენსეთმოჭოფუნს, მუთ თიშ ნორთობურგვერდო დაჸვერებას იჭანუანს, მორო თეშ უმკუჯინუო თინა იშენ აგინძარენს ხანდას. თეს თის დიო დიდა, დო თიშ ღურაშ უკულ წორომოხვარეალმარენჯი დო მოგვიანებითმოგვიანაფილო ოსური, მარია კოდამა ოხვარუ̂. თე პერიოდშო ბორხესი ძირითადოჯინჯიერო ჩინებურიჩინებული რე მუში ნოველეფით, მორო თე შვანს ჭარუნს ლერსეფსჷთ დო [[ლიტერატურა|ლიტერატურულ]] კრიტიკასჷთ. თინა წოროავტორიე, თაშნეშე პაროდიული [[დეტექტივი|დეტექტივეფიშ]], ნამუეფით ბუსტოს დომეკიშ ფსევდონიმით გჷშმურს, დო [[პიაცოლა, ასტორ|ასტორ პიაცოლაშ]] მუსიკაშა ნაქიმინა ბირეფიშ. [[1955 წანა]]ს ბორხესის ანიშნენაორინუანა [[ბუენოს-აირესი|ბუენოს-აირესიშ]] ერუანული ბიბლიოთეკაშ დირექტორო. კინ თე წანას ბუენოს აირესიშ უნივერსიტეტის ინგლისური ნინაშ მაგურაფალო იჭყანს ხანდას.
 
ოირქიანე კრიტიკა ბორხესიშ შემოქმენდაფათაკოქიმინჯალათ ხვალე [[1960]]-იან წანეფს იინტერესებუ̂. [[1961 წანა]]ს თინა [[ბეკეტი, სამუელ|სამუელ ბეკეტწკუმა]] ართoართო ეთმოჭოფუნს [[ფორმენტორიშ პრემია|ფორმენტორიშ პრემიას]]. [[1962 წანა]]ს თიშ ნაწარმებეფინახანდეფი მაართათ ითანგუ ინგლისურო, მუსჷთ ავტორშო ქვერსემი პოპულარობა მოუღუ̂. [[1967 წანა]]ს ბორხესის ოსურო მოჸუნს ბრელ ხანიშ მაჸალე, ელზა ასტეტ მილანი, ნამუწკუმა ქორწინება ხოლო ჩილდოქომონჯობა 3 წანას იგინძარებიგინძარებუ̂.
[[1973 წანა]]ს [[პერონი, ხუან|ხუან პერონიშ]] ხემაჟირათმაჟირაა გოპრეზიდენტაფაშ უკული ბორხესი იტენს ერუანული ბიბლიოთეკაშ დირექტორიშ თანამდებობასპოსტის. [[1979 წანა]]ს ჭარუს აჯილდოვენა [[სერვანტესიშ პრემია|სერვანტესიშ პრემიათ]], ოდო [[1983 წანა]]ს [[საპატიოოპატიე ლეგიონიშ ორდენი|საპატიოოპატიე ლეგიონიშ ორდენს]] ეთმოჭოფუნს.
 
რინაშ ეკონია წანეფსწანეფი ბორხესიბორხესის მუში წორომოხვარეალმარენჯი, მარია კოდამაწკუმა მუკმურსართო მუკმოჸუნს. [[1984 წანა]]ს თინეფი ობჟინუანა ნოჭყვედეფს მუნეფიშ დღაურეფშედღალურეფშე, ჯოხოდვალათ ''ატალა'', სოდეთ ბორხესიშ ტექსტეფი დო კოდომაშ ფოტოეფიეფოტოეფი რე. თინეფი [[1986 წანა]]ს, ჭარუშ ღურაშახ მუდგაზმარენმუდგაზჷმარენ თუთათ ორდო იქორიწინებუნაიქორწინებუნა. ბორხესი ღურუ კიბოთიკიბოთ, [[ჟენევა|ჟენევას]], [[1986 წანა]]ს. თის მაფეფიშ სასაფულეს ასაფულენანთხორუნა.
 
== აკოქიმინჯალა ==
ბორხესის ნამთინე მაგიური [[რეალიზმი]]შ [[ლათინური ამერიკა|ლათინო ამერიკული]] სკოლაშ დჷმარცხუაფალოდჷმარსხუაფალო ირჩქინანამირჩქინას დო [[გარსია მარკესი, გაბრიელ|გაბრიელ გარსია მარკესწკჷმა]] ართო [[XX ოშწანურა]]შ ობჟათე ამერიკული ფიქციაშ ართ-ართ უშანულამაშ ავტორო შინანს. შხვეფი თის უნივერსალურ ჭარუსჭარუთ ორწყენა. თიშ ნაწარმებეფსნახანდეფს ფხშირიეშხირიე სიმბოლოეფიშ, სარკეეფიშ, ლაბირინთეფიშ, რეალობაშ დო პიროვნებაშ თემა.
ფიქციაშ გალე ბორხესიშ შემოქმენდაფააკოქიმინჯალაშა იკათუანსმიშმურს ფილმეფიშ დო წიგნეფიშ კრიტიკასკრიტიკა, დეტექტიურ რომანსრომანი. ბორხესი დეტექტიურ რომანსრომანი ირჩქინანსმიოჩქჷ კლასიკური ლიტერატურაშ ღირსებუანჭარაფუან მონძეთ, რახანცთიშენ, ნამდა თის გარჩქჷუღჷ სინთუანიარგამას გოთანჯაფაილიგოხურგილი გეგმა, მიშალიმიშალუ, [[ინტრიგა]] დო თება. ბორხესის ორხველჷ თაშნეშე კუნტა [[ბიოგრაფია|ბიოგრაფიეფი]] დო გინძე [[ფილოსოფია|ფილოსოფიური]] [[ესსე|ესეეფი]] რაგადუაშრაგადიშ, [[დიალოგი]]შ, არზუანობაშ დო თინეფიშ წორომეწურაფაშართმაჟიაწკუმა რსხუშ ღვენაშ გურშენიგეშა. თიშნერი სტატიეფს, მუნერეფითიე, მაგალთოსამანგოთ, ”ტანგოშ ისტორია” დო ”ვითოშ ართი სერიშ მათანგალეფი”, ავტორი სინთებუანოარგამას მითმიანიშნენსმიოწურუანს თი ელემენტეფშა, ნამუეფსჷთ შანულამი აბანი უკინებუნა თიშმუშ რინას.
 
== ნახანდეფი ==
== ნაწარმებეფი ==
შანულამი ნაჭარეფი<ref>{{ლიბ.ჯე|330|text=ბორხესიშ ნაწარმებეფინნახანდეფი}}.</ref>:
* ''ანფასიშ თუთა'', 1925
* ''ინკვიზიციეფი'', 1925
* ''ავტობიოგრაფიული ესსე'', 1970
* ''ყილოეფიშ ორქო'', 1972
* ''აწნარაგადეფიშ წინგი'', 1975
* ''ოწმოხზიტყვობუეფიშ წიგნი'', 1975
* ''ქვიშაშ წიგნიწინგი'', 1975
* ''ტონბა ვარდი'', 1975
* ''რკინაშ მონეტა'', 1976
* ''მუ რე ბუდიზმი'', 1976
* ''სერიშ ისტორია'', 1977
* ''შკვითიშქვითი სერი'', 1980
* ''ციფრი'', 1981
* ''ამშვი ესსე დანტეშ გურშენიგეშა'', 1982
* ''ატლასი'', 1984