იმერეთიშ ომაფე: გინორთი გინოჯინეფს შქას

ვარე რედაქტირაფაშ რეზიუმე
(ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა ჸოფილი ქიანა |ჯოხო =იმერეთიშ ომაფე |ოდაბად...)
 
 
}}
{{საქორთუოშ ისტორია}}
'''იმერეთიშ ომაფე''' — ქორთული ფეოდალური სახენწჷფო [[XV ოშწანურა|XV]]−[[XIX ოშწანურა|XIX ოშწანურეფს]]. წჷმიქიმინჷ [[საქორთუოშ ომაფე|საქორთუოშ]] ფეოდალური მონარქიაშ პოლიტიკური აკოცჷმაშ შედეგო. თეს პროცესიქ საქორთუოს [[მონღოლეთიშ იმპერია|მონღოლეფიშ]] პატჷნალაშ დოჭყაფაშე, [[XIII ოშწანურა|XIII ოშწანურაშ]] 30-იანი წანეფშე დიჭყჷ დო XV ოშწანურაშ II გვერდის ითუ, მუჟამსჷთ [[1490]] წანას, საქორთუოშ აკოცჷმაქ იურიდიულო გეფორმუნ. დიო ცოლო [[დავით VI ნარინი|დავით ნარინი]] XIII ოშწანურაშ II გვერდის ჸოფურო იმერეთიშ მაფა რდჷ. იმერეთიშ ომაფეშა მიშმალი [[ოდიშიშ სათარო|ოდიშიშ]] დო [[გურიაშ სათარო|გურიაშ სათაროეფი]] [[XVI ოშწ3ანურაოშწანურა]]შ შქა წანეფს ზოხო პოლიტიკურ ართულეფო გჷმიქიმინჷ. XVI ოშწანურაშ უკული, იმერეთიშ ომაფეს [[აფხაზეთიშ სათარო]]ქ ჩეთხუდეთხუ, უმოსი გვიანს — [[შონეშ სათარო|შონეშ სათაროქ]]. თეშ უკული იმერეთიშ ომაფეშ ტერიტორია დორხველი [[იმერეთი]]თ დო [[რაჭა|რაჭათ]] გიხურგუაფუდჷ. [[ლეჩხუმი]] მინ იმერეთიშ მაფას უკებუდჷ, მინ — ოდიშიშ თარეფს.
 
იმერეთიშ ომაფეშ ბჟაეიოლშე [[ქართლიშ ომაფე]]შე [[ლიხიშ ქჷნდჷრი]] გიშმართუნდჷ, ბჟადალშე — ოდიშიშ სათაროშე — [[წყარმალუ]] [[ცხენწყარი]], ობჟათეშე — [[გურიაშ სათარო]]შე დო [[ახალციხეშ საფაშე]]შე — ფერსათიშ ანუ მესხეთიშ გვალეფი, ოორუეშე — [[კავკაციონიშ ქჷნდჷრი]] უხურგანდჷ. იმერეთიშ ომაფეშ ბჟადალი დო ობჟათე ხურგეფი შხირას ითირუდჷ: ბჟადალშე იმერეთიშ მაფას საჭილაო-სამიქელაოს [[დადიანეფი|ოდიშიშ თარი]] ოდაუდჷონირზჷდჷ, ობჟათეშე — საჯავახოს [[გურიალეფი|გურიალი]] კებულენდეს. იმერეთიშ ომაფეშ ოხვისტე ნოღა [[ქუთეში]] რდჷ. თაქ რდჷ მაფაშ რეზიდენცია. [[XVII ოშწანურაეოშწანურა]]ს იმერეთიშ ომაფეს 40 ვითოშ მალიმორიშ გიშაჸონაფა შეულებუდჷ.
 
[[XVIII ოშწანურა|XVIII]]–[[XIX ოშწანურა|XIX ოშწანურეეფიშ]] შქაფონსგოძვენას თე ომაფეს დოხოლაფირო 120 ვითოშშახ მახორუ რდჷ. იმერეთიშ ომაფეს, თეშ მუჭოთ საართოთ საქორთუოს, ფეოდალურ-პატონ-ჭკორული ურთიართობა რდჷ. არსებენდჷ მიარე სათავადე, ნამუეფსჷთ ოგინაგაფუე, ადმინისტრაციული დო ნორთობურო სასამართალო იმუნიტეტი უღუდეს მოპალირი დო ტერიტორიულო დო პოლიტიკურო ზოხოიან ფეოდალურ ართულეფს წჷმარინუანდეს. XVIII ოშწანურაშ შქა წანეფს, იმერეთიშ ომაფეს 100-შახ თავადი რდჷ. თინეფი მაფაშ ვარდა მაფასქირიშ [[ვასალიტეტი|ვასალეფი]] რდეს.
 
[[1651]]–[[1661]] წანეფს, იმერეთიშ ომაფე ოთხ ოურდუმე-ტერიტორიულ ართულო — [[ოშილე|ოშილეთ]] ანუ სასარდალოთ გირთჷ: რაჭაშ, არგვეთიშ, ვაკეშ დო ოკრიბა-ლეჩხუმიშ.
იმერეთიშ ომაფეშ უმაღალაში ოხვამური მადუდე ბჟადალ საქორთუოს [[კათოლიკოს-პატრიარქი]] რდჷ, ნამუთ შხირას „ოორუეში დო აფხაზეთიშ“ ვარდა „აფხაზ-იმერეფიშ“ ვარდა ხოლო „პონტო ოორუე აფხაზ-იმერეფიშ დო ირი თუდოლენიში ივერიაშ კათალიკოსო“ ჯოხოიდვალუაფუდჷ. თიში რეზიდენცია XVI ოშწანურაშ II ნორთის [[ბიჭვინთა|ბიჭვინთას]] რდჷ, უკული — [[გელათიშ ოხიდა|გელათის]].
 
[[1555]] წანას, [[სეფიანეფიშ იმპერია|სპარსეთიშ]] დო [[ოსმალეთიშ იმპერია|ოსმალეთიშ]] შქას დოდვალირი ამასიაშ ზებათ იმერეთიშ ომაფექ ოსმალეთის გინაჩჷ. თეს ქეგიაძუნჷ გოკონწარაფილი გალეიანი დო დინოხიანი ლჷმეფქ დო ომაფექ დოდაღარაფაშ რზას ქეგიოდირთჷ. იმერეთიშ ომაფეშ დინოხოლენი დო გალენი დგომარობაქ ელაზჷმაფათ გეუჯგუშჷ [[სოლომონ I]]-აშ ბაფობაშმაფობაშ ბორჯის ([[1752]]- [[1784]] წწ.). სოლომონ I ენერგიულო ობურჯუდჷ ოსმალეთიშ აგრესიას, ქიანაშ დინოხოლე — ფეოდალურ რეაქციას.
 
სოლომონ I-აშ ღურაშ უკული, ცენტრალური ხეშუულებაშ ჭყანაქ კინ დედაღარჷ. ქჷდიჭყჷ იმერეთიშ ომაფე ხვისტაშ პრეტენდენტეფს შქას ბურჯაფიქ. ფეოდალური დინოხიან ლჷმეფქ კინ გეახალჷ. [[1784]] წანას გომაფაფილი [[დავით II (იმერეთიშ მაფა)|დავით II]] (გიორგიშ სქი) მალას ხვისტაშე გეგნაჸათჷ [[სოლომონ II|დავით არჩილიშ სქიქ]] დო [[1789]] წანას, კინე მუქ გემაფჷ სოლომონ II-აშ ჯოხოთ. [[1801]] წანას, ქართლ-კახეთიშ ომაფეშ გოუქვაფაშ უკული, რუსეთიშ ოურდუმე მოხელეეფქ იმერეთიშ ომაფეშ გაუქვებელო ქემწიჭყესმჷწიჭყეს ქიმინუეფი. თეჯგურა ვითარაფას ხეშუულება ქასქილადუდკონ, სოლომონ II-ქ [[1804]] წანაშ [[25 პირელი|25 პირელს]] რუსეთიშ მორსხუაფა აღიარჷ. [[ელაზნაურიშ აპიჯალა|ელაზნაურიშ აპიჯალათ]], იმერეთიშ მაფას ირფელი რუსეთშა ოკო დუჸუნალუდუკო. სოლომონი — დინოხლენი მართუალა ქასქილადუკო ოკო დო რუსეთიშ იმპერატორიშ ვასალობას თხულენდჷ. ურთიართობა იმერეთიშ მაფაშ დო ცარიზმიშ აბანურ მოხელეეფს შქას ჭიეჭიეთ იუფრაშებუდჷ. სოლომონი ზოხორინალაშ დინაფას ვერიგებუდჷ დო თიშ გარძინაფალობურჯაფის აგჷნძორენდჷ, მარა [[1810]] წანას, რუსეთიქ გაუქვუ იმერეთიშ ომაფე დო თექ მუში მართუალა გემშეღჷ.
 
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
30,871

რედაქტირება