ბიბლია: გინორთი გინოჯინეფს შქას

38 ბაიტი წაიშალა ,  10 წლის წინ
ჭ.რ.
ვარე რედაქტირაფაშ რეზიუმე
ჭ.რ. (r2.7.3) (ბოტის შეცვლა: ku:Kitêba Muqeddes)
ჭ.რ.No edit summary
[[ფაილი:Raising of Lazarus.jpg|მინი|XI ოშწანურაშ ქორთული ბიბლია]]
'''ბიბლია''' ({{lang-el|Biblia}}, ზიტყვაზიტყვათ ''წიგნეფი'') — [[იუდაიზმი|იუდაისტური]] დო [[ქირსიანობა|ქირსიანული]] რელიგიეფიშ „საღორონთო“ წიგნეფიშ კორობილიკათელი. აკმოდირთუ [[ჯვეში აღითქმააპიანი|ჯვეში]] დო [[ახალი აღითქმააპიანი|ახალი აღითქმაშეაპიანიშე]]. ქირსიანობა ჩინებულენც ბიბლიაშ ჟირხოლო ნორთის, ოდო იუდაიზმი ხვალე ჯვეში აღითქმას.
 
ჯვეში აღითქმაშაპიანიშ (39 წიგნი) დიდი ნორთი დოჭარილიე [[ჯვეში ურიული ნინა|ჯვეშ ურიული ნინაშა]]. ხვალე ნამთინე, ალაზიმაფათ გვიანიშ წიგნის (ეზრაში დო დანიელიში), აფხვადუნა მორჩილი დინნართა [[არამეული ნინეფი|არამეულ]] ნინაშა. ჯვეში აღითქმააკოდგინალუაშაპიანი აკოდგინალუაშ ჸურე ძალამი შხვადოშხვანერი კორობილიეკათელიე; იკათუანც ისტორიულ დოკუმენტეფც, ოკათაშე მითეფიშ დო ლეგენდეფიშ დინნაჭარეფც, შხვადოშხვა ეპოქაშის დო სოციალური ფალეფიშ მსოფლმხედველობაშ ემასახალი იურიდიულ დოკუმენტეფც, გოშხვანერაფილი რელიგიური კულტეფწკჷმა რსხუაფილი რიტუალეფიშემასახალი ტექსტეფც, რელიგიაშ დო ლირიკული პოეზიაშ მინუშეფც. თე მიარენერი მოღეშ კორბუა, რედაქცია დო კანონიზაცია მეჭედას არსხუაფუ ჯვეში ურიული მონოთეისტური რელიგიური კონცეფციაშ გჷმოჸონდინაფას დო გოვითარაფას. საბოლა სახე ურიული ჯვეში აპიანქ დასაბაღო გვიანც მიღჷ. თიში კანონიზაციაქ დიჭყუ ბაბილონიშ ჭკორალაშ უკული - ჯვ. წ. V ოშწანურას დო ითუ დოხოლაფირო ახ. წ. II ოშწანურას.
 
თიშ მკუჯინუო, ნამდა ჯვეში აღითქმაშაპიანიშ რედაქტორეფი ტექსტიშ აკოშქუმალაბორც ოცადუდეს ედომშამო გუდინუაფუდესკონი მაართამი შხვაობეფინ, წიგნის იშენი ახასიათენც ანაჩიაშური, ნინაშურ-სტილისტური დო ჟანრიშური სჯღარუე. ხშირიე მუჭოთ ანაჩიაშური,თაშნეშე ფაქტობრივი ჩილათეფი დო წინანდეგობეფი. ჯვეში აღითქმასაპიანს ურიულო არტამი დუდჯოხო ვა უღუ, თინა სუმი ნორთო ირთუ. პირველს ჯოხო კანონი ([[ურიული ნინა|ურიული.]] [[თორა]]), თიშ აკოდგინას ტრადიცია [[მოსე]]ს მიოჭარანც, აკმოდირთუ ხუთი წიგნიშე (დაბადება, გჷშულაშ, ლევიტელეფიშ, რიცხვეფიშ დო მაჟირა სჯული); მაჟირა ნორთიე აწმაჩამალეფი; თიშა მიშმურც წიგნეფი - ისუ ნავესი, მსაჯულეფიშ, სამოელიშ პირველი დო მაჟირა წიგნი (მარგალურო მაფეფიშ მაართა დო მაჟირა), მაფეფიშ მაართა დო მაჟირა (მარგალურო მაფეფიშ მასუმა დო მანთხა) წიგნი, ესაიაში, იერემიაში, ეზეკიელიშ დო 12 მორჩილი აწმაჩამალიშ - ოსიაში, იოელიშ, ამოსიშ, ობადიაშ, იონაშ, მიქეაშ, ნაუმიშ, ამბაკუმიშ, სოფონიაშ, ანგეაშ, ზაქარიაშ დო მალაქიაშ. მასუმა ნორთის, ნამუსუთ ურიულო დოჭარიელფიჯოხნი, მიშმურც ფსალმუნეფი, სოლომონიშ იგავეფი, იობიშ წიგნი, ოცქვაფური ცქვაფა, იერემიაშ თვალუა, ეკლესიასტე დო წიგნეფი ესთერიშ, დანიელიშ, ეზრაშ, ნეემიაშ დო ნეშტთა (მაართა დო მაჟირა). ქრონოლოგიური თანჯი ჯვეში აღითქმაშაპიანიშ ზოხოამი ნორთეფც შქას ძალამი დიდიე.
 
[[ქორთული ნინა|ქორთულო]] ბიბლიაქ მაართათ, ქირსიანობაშ გოფაჩუაშე მალასჷთ, IV–V ოშწანურეფც ითანგჷ. თე პერიოდიშ მათანგალეფიშ მინობა უჩინებუე, ანდახ თინეფი ჯოხოშ უმუშინაფუო ქარანენდეს.