სანაკიშ მუნიციპალიტეტი

სანაკიშ მუნიციპალიტეტი (1935 წანაშახ ჯვეში სანაკი; 1935-1989 წანეფს ცხაკაიაშ რაიონი) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართული ბჟადალი საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენ შონეშ აკანს. 1917 წანაშახ ასეიანი სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორია ქუთეშიშ გუბერნიაშა მიშმეშჷ, მუჭოთ სანაკიშ მაზრა, 1921 წანაშ საქორთუოშ ადმინისტრაციულ-ტერიტირიული დორთუალათ კინ სანაკიშ მაზრა რდჷ. 1930 წანაშე ზოხორინელი რაიონი რდჷ. ასე მუნიციპალიტეტი. ადმინისტრაციული ცენტრი ნოღა სანაკი.

სანაკიშ მუნიციპალიტეტი
შილა
გერბი
SZSM-senaki-ka.svg
სანაკიშ მუნიციპალიტეტი
ქიანა საქორთუო
რეგიონი სამარგალო-ჟიმოლენი შონე
ადმინისტრაციული ცენტრი სანაკი
მახორობა 39 652 (2014)
ფართობი 520,7 კმ²
დეპუტატი პარლამენტის
ერუანობა ქორთუეფი 99,56 %
რუსეფი 0,15 %
სომეხეფი 0,10 %
უკრაინალეფი 0,06 %[1]
ვებ-ხასჷლა www.senaki.gov.ge

სანაკიშ მუნიციპალიტეტის ოორუეშე უხურგანს ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტი, ოორუე-ბჟაეიოლშე მარტვილიშ მუნიციპალიტეტი, ობჟათეშე ლანჩხუთიშ მუნიციპალიტეტი, ობჟათე-ბჟეიოლშე აბაშაშ მუნიციპალიტეტი, ბჟადალშე - ხობიშ მუნიციპალიტეტი. სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ფართობი რე 520,7 კმ².[2][3]

სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორია კოლხეთიშ რზენს დო გვალაშ კართეს იკენს. გვალაშ კართეშ გორაკ-ბორცვიანი ტერიტორია ფორილი რეა ტყალეფით. მუნიციპალიტეტიშ ჰავა ზუღაშ ნოტიო სუბტროპიკული რე, ტიბუ ზოთონჯით დო ჩხე ზარხულით. ჰავაშ ოშწაშე წანმოწანური ტემპერატურა რე +13,8 °C. წანაშ არძაშე რგილი თუთაშ, ღურთუთაშ, ოშქაშე ტემპერატურა +4,9 °C-რე, არძაშე ტიბუ თუთაშ - მარაშინათუთას - +23 °C. წანმოწანას თაქ ოშქაშეთ 1620 მმ ნოლექი მოურს, თაურეშე მაქსიმუმი — ეკენიას, მინიმუმი - ღურთუთას.[2]

მუნიციპალიტეტის 62 დოხორელი პუნქტი რე, თაურეშენ 1 ნოღა დო 61 ოფუტე. მუნიციპალიტეტიშ აბანობური მახორობა 2014 წანაშ მუნაჩემეფით აკმადგინანდჷ 39 652 კოჩის, თაურეშე ნოღს ოხორანს 21 596 კოჩი, თინეფს შქას 7 120 რაილი რე. ოფუტეეფს ოხორანს 18 056 კოჩი. მახორობაშ მეჭედალა რე 76,15 კოჩი/კმ², მუთ ქიანაშ ოშქაშე მაძირაფალიშ უმოსი რე (67 კოჩი/კმ²).[2]

ოსაქვარე ბუნაშით, მახორობაშ თარ მიშნაველიშ წყუ რე ოფუტეშ მეურნობაშ შხვადოშხვა დარგეფი, საჯარო ონინალეეფი დო ვაჭარუა. მუნიციპალური ბიუჯეტიშ მიშნაველეფს თარო უნარღელჸოფენს: ვაჭარუა, ოფუტეშ მეურნობა, ღალაშ გინაგაფალი დო მორჩლი მეწარმობა. ულირს მუნიციპალიტეტიშ თარ მიშნაველეფს უნარღელჸოფენდჷ ოფუტეშ მეურნობა, გინმამუშებელი ხერეჭუა (საკონსერვო, ღვინიშ დო ბჟაშ ქარხანეფი, შხვა) დო ხერეჭუა (ნოხეფიშ ფაბრიკა, რკინა-ბეტონიშ კომბინატი, ანგურაშ ქარხანა, შხვა).[2]

მუნიციპალიტეტიშ მახორობას თარ მიოწურაფო ეჭოფილ აფჷ მეჩანარობაშ დო მეჩხოლარობაშ გოვითარაფა. მუნიციპალიტეტის ოფუტეშ მეურნობაშ გოვითარაფაშ დიდი რესურსი არსებენს. უღუ ოთასე ელიტური ჯიშიშ მუხუდოშ წარმებაშ უდიდაში ტრადიცია დო გჷმოცადაფა.[4]

ოქინაფუეფირედაქტირაფა

 
ნოაქალაქევიშ ნანოღარი
 
შხეფიშ ჯიხა
  • ნოქალაქევიშ ნანოღარი;
  • ნოსირიშ აბანო;
  • ნოსირიშ არქეოლოგიური ძეგლი, ჯვ. წ. II-I ვითოშწანურეფი;
  • კოტიანეთიშ ჯიხა;
  • მენჯიშ ჯიხა (ნორთობურო გონთხორილი);
  • შხეფიშ ჯიხა;
  • ეკიშ ნათელმიმაჩამალიშ ჯოხოდვალაშ საოხიდე კომპლექსი, XII ო;
  • ეკიშ ოხვამე, XIII ო;
  • ეკიშ ჯიხაშ აკნაცჷმეფი, XIII ო;
  • ციხეგოჯი არქეოპოლისიშ ონოღე-ოდუდითხილუე კომპლექსი, ჯვ. წ. III – ახ. წ. VIII ო;
  • ნოქალაქევიშ ჟარნეჩმოწამეეფიშ ოხვამე, VI ო;
  • წურწუფამი წყარეფიშ აბანო, VI-VII ო;
  • კოტიანეთიშ წიმინდე გიორგიშ ოხვამე, XVIII ო;
  • კოტიანეთიშ ჯიხაშ აკნაცჷმეფი „არამიშ ნოხორი“, XVIII ო;
  • ჯვ. სანაკიშ წმ. გიორგიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ აკნაცჷმეფი XVIII ო;
  • ჯვ. სანაკიშ მანცხოვარიშ დაბადებაშ ჯოხოდვალაშ ოხვამე, XVIII ო;
  • „ქუაშ ოხორიშ“ ჯიხა, XIII ო;
  • საგანგაშო ყორში - ჯვეში სანაკი;
  • „ჯგემარიონიშ“ ოხვამეშ აკნაცჷმეფი- შშქა ოშწანურეფი - ლეძაძამეშ თემი;
  • კვაუთიშ თარანგელოსიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ აკნაცჷმეფი - შქა ოშწანურეფი;
  • მანცხოვარიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ ნოსქილედი - ლეძაძამეშ თემი;
  • ჩიქოვანეფიშ აბანო - ლეძაძამეშ თემი;
  • დადიანეფიშ საგვარეულო აკნაგებუ - ლეძაძამეშ თემი;
  • ანტიკური პერიოდიშ აბანო - ლეძაძამეშ თემი;
  • შხეფიშ ჯიხაშ კომპლექსი (შქა ოშქანურეფი) - სანაკი, შხეფიშ უბანი;
  • ღორონთიშ დიდა მარიაშ დაბადებაშ ჯოხოდვალაშ ოხვამე - ჟილენი თეკლათიშ ნანეფიშ ოხიდა), XIX ო;
  • თარანგელოსიშ ჯოხოდვალაშ მენჯიშ ოხვამე, XIX ო - სანაკი, მენჯიშ უბანი;
  • „ნაოხვამუშ ოხვამე“, XIII ო - მენჯიშ თემი;
  • საკალანდარიშვილოშ წმ. გიორგიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამე, XIII ო - სანაკი, საკალანდარიშვილოშ უბანი;
  • საკალანდარიშვილოშ ჯიხაშ აკნაცჷმეფი, XIII ო - სანაკი, საკალანდარიშვილოშ უბანი;
  • ნათელიშმიმაჩამალიშ ჯოხოდვალაშ ოხიდა, XX ო;
  • „ხომონიშ გვირაბი“ - სანაკი, შეფიშ უბანი;
  • ხორშიშ მანცხოვარიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ აკნაცჷმეფი, XIII ო - ხორშიშ თემი;
  • თარანგელოსიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამე (გვიანი შქა ოშწანურეფი) - ხორშიშ თემი;
  • საგანგაშო ყორში - ხორშიშ თემი;
  • ნოსირიშ რომაული ტიპიშ აბანოშ აკნაცჷმეფი, VI-VIII ოო - ნოსირიშ თემი II ნორისიშ უბანი,;
  • მანცხვარიშ დაბადებაშ ჯოხოდვალაშ ოხვამე, XXI ო - ნოსირიშ თემი;
  • წმ. გიორგიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ ნოსქილედი, შქა ოშწანურეფი - გეჯეთიშ თემი;
  • თარანგელოზიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამე - ფოცხოშ თემი;
  • „ჯგემარიონიშ ოხვამე“ - ფოცხოშ თემი;
  • წმ. გიორგიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ ნოსქილედი - უშაფათიშ თემი;
  • თარანგელოსიშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ ნოსქილედი - უშაფათიშ თემი;
  • წმ. ბარბარეშ ჯოხოდვალაშ ოხვამეშ ოსხირიშ ნოსქილედი, შქა ოშწანურეფი - თეკლათიშ თემი;
  • საგანგაშო ყორში - მენჯიშ თემი;

შინელ ძეგლეფშე ნოქალაქევს, ეკიშ ოხვამეს, შხეფიშ ჯიხას, საკალანდარიშვილოშ ჯიხას[5] დო ნოქალაქევიშ წიმინდე ელენეშ ოხვამეს[5] ერუანული შანულობაშ კატეგორიაშ კულტურაშ უყარუ ძეგლიშ სტატუსი უღუ.

რესურსეგი ინტერნეტისრედაქტირაფა

სქოლიორედაქტირაფა

  1. მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). კითხირიშ თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 პროგრამა — საქართველოს რეგიონებში კლიმატის ცვლილებისა და ზემოქმედების შერბილების ზომების ინსტიტუციონალიზაცია
  3. საქორთუოშ აბანობური დუდმართუალაშ ერუანული ასოციაცია
  4. სანაკის მუნიციპალიტეტის გამგეობა
  5. 5.0 5.1 საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრის ბრძანება № 03/171, 2013 წლის 10 ოქტომბერი, ქ. თბილისი, კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტებისათვის კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსის მინიჭების თაობაზე


  ათე სტატია მერკე რე.
თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.