რუსეთიშ ფედერაციაშ რესპუბლიკეფი

რუსეთიშ ფედერაციაშ აკოგინალუაშა მიშმურს 89 სუბიექტი: თინეფს შქას - 21 რესპუბლიკა, 46 ოლქი, 1 ავტონომიური ოლქი .4 ავტონომიური ოკრუგი, 2 ფედერაციული ნოღა. 2000 წანაშე, რუსეთი ირთუ 7 ფედერაციულ ოკრუგო. საართოთ რესპუბლიკეფს რუსეთიშ ტერიტორიაშ 28,6% უკებუნა, სოდეთ ქიანაშ მახორობაშ 16,9% ოხორანს[1].

რესპუბლიკეფი, ოლქეფშე დო მხარეეფშე გიშაკერძაფილო, ნაციონალურ-სახენწჷფობური წჷმნაქიმინა რე, ანუ თე თუ თი კათაშ (კათეფიშ) სახენწჷფობური ფორმა რუსეთიშ აკოდგინალუას. ფედერაციაშ შხვა სუბიექტეფშე გიშაკერძაფილო, რესპუბლიკეფ ღებულენა მუნეფიშ კონსტიტუციეფს დო უღუნა ნება მართან მუნეფიშ სახენწჷფო ნინეფი.

ალმახანურ რესპუბლიკეფიშ უმენტაშობას, სხუნუური პერიოდის, ავტონომიური სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ სტატუს უღუდეს, კანკალე რდჷ ავტონომიური ოლქი.

რუსეთიშ ფედერაციაშ რესპუბლიკეფიშ ერკებული

რედაქტირაფა
 
ფედერაციაშ სუბიექტეფი შილა გერბი ფართობი
(კმ²)
მახორობა
2002 წანაშ 9 გჷმათუთა
ადმინისტრაციული ცენტრი
  რესპუბლიკეფი
01 ადიღე     7.600 447.000 მაიკოპი
02 ალთაი     92.600 203.000 გორნო-ალტაისკი
03 ბაშკირეთი     143.600 4.103.000 უფა
04 ბურიატეთი     351.300 981.000 ულან-უდე
05 დაღესტანი     50.300 2.584.000 მაჰაჩყალა
06 ინგუშეთი     4.000 469.000 მაგასი
07 ყაბარდო-ბალყარეთი     12.500 901.000 ნალჩიკი
08 ყალმუხეთი     76.100 292.000 ელისტა
09 ყარაჩაი-ჩერქეზეთი     14.100 440.000 ჩერკესკი
10 კარელია     172.400 717.000 პეტროზავოდსკი
11 კომი     415.900 1.019.000 სიქტივკარი
12 მარი-ელი     23.200 728.000 იოშქარ-ოლა
13 მორდვეთი     26.200 889.000 სარანსკი
14 სახა     3.103.000 948.000 იაკუტსკი
15 ოორუე ოსეთი     8.000 710.000 ვლადიკავკაზი
16 თათარეთი     68.000 3.780.000 ყაზანი
17 ტუვა     170.500 306.000 კიზილი
18 უდმურტეთი     42.100 1.571.000 იჟევსკი
19 ხაკასეთი     61.900 546.000 აბაკანი
20 ჩეჩნეთი     15.300 1.100.000 გროზნო
21 ჩუვაშეთი     18.300 1.314.000 ჩებოქსარი

რესპუბლიკეფიშ ნინეფი

რედაქტირაფა
 
ნოღეფიშ ჯოხოდვალა რუსეთიშ რესპუბლიკეფიშ ნაციონალურ ნინეფშა

რესპუბლიკეფიშ სახენწჷფო ნინეფი, რესპუბლიკეფიშ კონსტიტუციეფიშ დოჸუნათ[2], რე:

რუსეთიშ რესპუბლიკეფიშ ნაციონალური აკოდგინალუა

რედაქტირაფა
კათა სატიტულო (%) რუსეფი (%) შხვეფი (%)
რესპუბლიკა 1979 წ. 1989 წ. 2002 წ. 2010 წ.[3] 1979 წ. 1989 წ. 2002 წ. 2010 წ. 1979 წ. 1989 წ. 2002 წ. 2010 წ.
ადიღე 21,3 22,1 24,1 25,2 70,8 68,0 64,4 63,6
ალთაი 29,1 31,0 33,4 33,9 63,3 60,4 57,4 56,6 5,6 5,9 შხვეფი 6,2
ბაშკირეთი 24,3 21,9 29,7 29,5 40,3 39,2 36,3 36,1 24,5 28,4 24,1 შხვეფი 25,4
ბურიატეთი 23,0 24,0 27,8 30 72,1 69,9 67,8 66,1
დაღესტანი 86,0 11,0 9,2 4,6 3,6
ინგუშეთი 11,7 12,9 77,2 94,1 31,7 23,1 1,1 0,8
ყაბარდო-ბალყარეთი 45,6 52,2 55,3 57,2 35,1 31,9 25,1 22,5 9,0 9,4 11,6 12,7
ყალმუხეთი 41,4 45,3 53,3 57,4 42,7 37,6 33,5 30,2
ყარაჩაი-ჩერქეზეთი 29,7 31,2 38,5 41 45,0 42,4 33,6 31,6 9,3 9,7 11,2 11,9
კარელია 11,1 10,0 9,2 7,4 71,3 73,6 76,6 82,2
კომი 25,3 23,3 25,1 23,7 56,7 57,7 59,5 65,1
მარი-ელი 43,6 43,3 42,8 43,9 47,6 47,4 47,5 47,4
მორდვეთი 34,2 32,5 31,9 40 59,7 60,83 60,84 53,4
სახა 36,9 33,4 45,5 49,9 50,5 50,3 41,1 37,8
ოორუე ოსეთი 50,5 52,9 62,7 65,1 34,0 29,9 23,1 20,8
თათარეთი 47,7 48,4 52,9 53,2 44,0 43,2 39,4 39,7
ტუვა 60,4 64,3 77,0 82 36,2 32,0 20,1 16,3
უდმურტეთი 32,2 30,9 29,3 28 58,3 58,9 60,1 62,2
ხაკასეთი 11,4 11,1 11,9 12,1 79,5 79,4 80,2 81,7
ჩეჩნეთი 52,9 57,8 93,4 95,3 31,7 23,1 3,6 1,9
ჩუვაშეთი 68,4 67,7 67,6 67,7 26,0 26,6 26,5 26,9


რესპუბლიკეფიშ დორსხუაფაშ ცადებეფი

რედაქტირაფა

1990-იან წანეფს, ახალ რესპუბლიკეფიშ დორსხუაფაშ ვარდა არსებულ სუბიექტეფიშ სტატუსიშ რესპუბლიკაშ სტატუსიშა ეჸონაფაშ ცადებეფი რდჷ, ნამუეფსჷთ ვემიაჭირინეს მუნეფიშ ღანკეფშა:

თაშნეშე ქოძირით

რედაქტირაფა


  ათე სტატია მერკე რე.
თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.