თარ მენიუშა მიშულა

ამაზონი (ესპ. Amazonas, პორტ. Amazonas) — წყარმალუ ობჟათე ამერიკას. წყარმალუ უდიდაში რე მოსოფელს ღანჩოშ დო წყარხვეიანობათ. წჷმოქიმინელი რე მარანიონიშ დო უკაიალიშ ესვარუათ. წყარმალუშ სიგჷნძა მარანიონიშ ოდუდეშე 6400 კილომეტრი რე, უკაიალიშ ოდუდეშე — 7025 კმ. ღანჩოშ ფართობი — 7180 ვითოში კმ². ამაზონიშ უდიდაში ნადუეფი რე: რიუ-ნეგრუ, მადეირა, ტოკანტინსი. წყარმალუშ დელტას იდვალუაფუ კოკი მარაჟო, ნამუსჷთ დუდიშულო გინტირედჷ თიჯგურა ქიანა მუჭოთ რე ბელგია.

ამაზონი
ესპ. Amazonas
პორტ. Amazonas
ამაზონიშ ნადუ, ალმაშარეშ სურათი
ამაზონიშ ნადუ, ალმაშარეშ სურათი
დოხასიათაფა
სიგჷრძა 6437 კმ
ღანჩოშ ფართობი 7 050 000 კმ²
წყარიშ ხარჯი 209 000 მ³/წმ
წყარიშ ნადუ
ოდუდე ანდეფი
 • ორენი პერუშ შილა პერუ
 • სიმაღალა 5170 მ
 • კოორდინატეფი

15°31′05″ ობჟ. გ. 71°45′55″ ბჟად. გ. / 

აკაკათაფუ ატლანტიშ ოკიანე
 • კოორდინატეფი

კოორდინატეფი:0°42′28″ ოორ. გ. 50°05′22″ ბჟად. გ. / 0°42′28″ ოორ. გ. 50°05′22″ ბჟად. გ. / 

იდვალუაფუ
ამაზონიშ ღანჩო
ამაზონიშ ღანჩო
ქიანეფი პერუშ შილა პერუ
კოლუმბიაშ შილა კოლუმბია
ბრაზილიაშ შილა ბრაზილია
ნოღეფი იკიტოსი (პერუ)
მანაუსი (ბრაზილია)
ბელენი (ბრაზილია)
მაკაპა (ბრაზილია)
ამაზონი ვიკიოწკარუეს
წყარმალუ ამაზონი

ამაზონიშ ღანჩოშ დიდი ნორთი იდვალუაფუ ბრაზილიას, ობჟათე-ბჟაეიოლ დო ბჟაეიოლი ნორთი — ბოლივიას, პერუს, ვენესუელას, ეკვადორს დო კოლუმბიას. ამაზონი ეკვატორიშ გოხოლუას ინმაკათუ ატლანტიშ ოკიანეს.

ჯოხოდვალას მეთმურსხუანა წყარმალუშ ნადუს მორიათ გჷმოჭანაფილი რეღმეფიშ ჯოხოს — პოროროკას, ნამუსჷთ ტუპი-გუარანიშ ინდიარეფიშ დიალექტშა „ამაზუნუ" ჯოხო. ინდიარეფს ამაზონშა უჯოხონა პარანა-ტინგა (ჩე წყარმალუ), პარანა-გუასუ (დიდი წყარმალუ).

წყარმალუ ოდუდეს პერუშ მაღალგვალამ რეგიონს ეთმეჭოფუნს დო ბრაზილიაშ ტერიტორიაშიტ მაკაპაშ წყარპიჯშახ მეურს. წყარმლაუს დო თიშ ნადუეფს მუკი-მუკი ომძღჷ ტროპიკული ლამე ტყალეფი. თე ტყალეფს ჯალეფი 20-სართულამი დგჷმილეფიშ სიმაღალაშახ ირდჷნა. ამაზონიშ ჯუნგლეს მოსოფელს არძაშ უმოსი გვარობაშ ჩხოლარი ხე, ტყალეფს დოხოლაფირო 1500 გვარობაშ მაფურინჯე ბუდენს, ამაზონიშ წყარეფს 3000 გვარობაშ ჩხომი გილანჩურუნს. ხვილარეფი დო გვერეფი სქირონას გილერსირგოლჷნა. ამაზონიშ ტყალეფს 800-შე უმოსი ტიპიშ ძუძუშმაწუალი ჩხოლარი (თინეფს შქას მოსოფელს არძაშე უმოსი ოხვამეშ ჭუკი) დო უკოროცხუ ჭანდით ხე.

რესურსეფი ინტერნეტისრედაქტირაფა